Arnhem heeft een rijkere filmgeschiedenis dan veel mensen weten. In de audiovisuele wandeling Filmsporen ontdek je die geschiedenis én zie je hoe de stad veranderde. Videomaker en filmliefhebber Jonas de Witte vertelt over deze bijzondere route. | door Nicole Cordewener
“Het is eigenlijk een cadeautje van de gemeente Arnhem aan Focus Filmtheater, dat in 2025 vijftig jaar bestond,” zegt hij. “En er is veel belangstelling: de eerste 2.500 flyers zijn al meegenomen.”
Wandelen door een film
Filmsporen is een route van 4,5 kilometer die je loopt met je telefoon en gps. “We willen dat mensen echt op de plek zelf staan,” legt Jonas uit. Onderweg hoor je achtergrondgeluiden, muziek en persoonlijke verhalen. “Je springt steeds in de tijd, met flashbacks en flashforwards, net als in een film. Soms voelt het alsof je zelf door een film loopt, met Arnhem als decor.” De route laat niet alleen de Arnhemse filmgeschiedenis zien, maar ook hoe de stad zich sinds 1900 heeft ontwikkeld.
Premièrestad Arnhem
Dat Arnhem zo’n filmverleden heeft, weten maar weinig mensen. “Het Luxor Theater kwam er doordat rijke mensen uit de Randstad graag in Arnhem verbleven en vermaak zochten,” vertelt Jonas. “En het Rembrandttheater werd na de oorlog opnieuw opgebouwd en was toen enorm modern. Daarom werd Arnhem gekozen als plek voor de Filmweek.” Hier beleefden grote films hun première, zoals Jaws, Alien en Star Wars. Ook bekende acteurs kwamen naar de stad en verbleven in Hotel Bosch.
Ook leuk zonder filmkennis
Volgens Jonas is de wandeling voor iedereen interessant. “Je kijkt anders naar de stad. Zo ontdek je welke plekken vroeger een bioscoop waren. En je komt langs filmgerelateerde locaties waar je iets kunt eten of drinken, zoals Royal (nu Stan & Co) en Flor Fina (het voormalige filmtheater). Filmsporen is een reis door de tijd, met film als rode draad.”
> Zelf op pad? Haal de flyer met plattegrond en QR-code op bij Focus Filmtheater (Audrey Hepburnplein 1)
Wist je dat…
• Star Wars in première ging in Arnhem?
Hoofdrolspelers als Carrie Fisher, Mark Hamill en R2D2 waren erbij.
- Colofon ooit een bioscoop was, namelijk het Palace Theater?
- Tuschinski zich liet inspireren door het Arnhemse Luxor Theater voor zijn bioscoop in Amsterdam?
- Focus Filmtheater in de jaren 80 begon op de bovenverdieping van jongerencentrum Willemeen
- Tussen 1955 en 1979 maar liefst 12 edities van de Nederlandse Filmweek in Arnhem plaatsvonden?
